Бібліятэка «Вольная Поўнач»: "У нас няма фармуляраў і штрафаў"

0 Каментары

За апошнія некалькі гадоў на постсавецкай прасторы адкрылася з дзясятак маленькіх бібліятэкаў, якія арыентуюцца на так званую "падрыўную" літаратуру. Яны абвяшчаюць ў сваіх прынцыпах гарызантальнасць, бясплатнасць і крытычнае мысленне. Гэтыя бібліятэкі заўсёды нізавыя і, як правіла, лічаць сябе часткай нейкіх грамадскіх рухаў.

Нам было цікава даведацца больш пра гэтыя дружалюбныя праекты і падзяліцца з вамі. У выніку мы пачынаем публікаваць серыю інтэрв'ю з нізавымі бібліятэкамі - агменямі "падрыўной" літаратуры.

Першая, з кім мы звязаліся, - анархісцкая бібліятэка "Вольная Поўнач" у Мурманску (Расія), якая iснуе з кастрычніка 2014 года.

Распавядзіце, як стваралася ваша бібліятэка?

Адбылося гэта больш-менш выпадкова. У нас з'явілася памяшканне, у якім можна было рэалізоўваць праекты, і мы адразу вырашылі рабіць бібліятэку, таму што былі знаёмыя з ініцыятывамі ў іншых гарадах, ды і літаратуры па засеках назбіралася.

Мы хацелі стварыць бібліятэку, каб у актывістаў быў доступ да тэарэтычнай і мастацкай літаратуры, каб была прастора, дзе можна перасякацца і абмяркоўваць прачытанае, а таксама месца, куды маглі б прыходзіць новыя людзі. Наогул, для нас вельмі важная даступнасць ведаў.

У першым памяшканні мы прабылі нядоўга і перабраліся ў іншае, але ў мінулым годзе яго, на жаль, зачынілі з-за ціску ўладаў. Некаторы час нам давялося жыць без памяшкання.

Зараз мы зноўку адчыніліся. Працуем раз на тыдзень па нядзелях, бо досвед паказаў, што будні не запатрабаваныя.

Наколькі ў цэлым запатрабаваны ваш праект?

Звычайна ў працоўны дзень да нас прыходзіла ад 2 да 5 чалавек, рэдка - больш. Некаторыя людзі дамаўляліся аб перадачы кніг на тыдні. Пакуль памяшкання не было, кнігі ўсё роўна бралі, хоць і значна меншым аб'ёмам. Зараз спадзяемся зноў на больш актыўную працу. Прыходзяць звычайна мясцовыя актывісты, не толькі анархісты, ці людзі са спецыфічным попытам, напрыклад, на кнігі\часопісы па мастацтве.

Кнігі ў асноўным бяруць альбо мастацкія, альбо анархічныя і навуковую тэорыю, альбо публіцыстыку. Зусім рэдка бяруць часопісы, Зіны і брашуры.

Увогуле, наша бібліятэка - важная адукацыйная прастора і месца сустрэчаў.

Чым вас не задавальняюць існуючыя дзяржаўныя або ВНУзскія бібліятэкі?

У існуючых бібліятэках проста няма той літаратуры, якая нам здаецца цікавай, мала анархістычных працаў, і таму мы зрабілі сваю. Плюс у нас няма фармуляраў і штрафаў.

Кнігі для нашай бібліятэкі мы альбо збіраем сваімі сіламі: у сяброў, самі купляем; альбо прыносяць карыстальнікі бібліятэкі (што здараецца даволі часта); альбо нам іх дораць, напрыклад, выдавецтваў Common place, Lixoy-Star. Ёсць некаторыя кнігі з фрышопу*.

Шмат хто лічыць, што час папяровых кніг ужо праходзіць. Што думаеце па гэтай нагоды?

Ня-ня-ня-ня. Многія людзі любяць пахрумсцець лістамі і з задавальненнем бяруць рэальныя кнігі. Пах друкарскай фарбы яшчэ вярэдзіць душы людзей. Карыстальнікам нашай бібліятэкі важна і трэба дакранацца да надрукаванага тэксту.

Ці ёсць у вас ўзаемадзеянне з іншымі праектамі?

У асноўным, мы добра ўзаемадзейнічаем з выдавецтвамі (атрымліваем зніжкі або падарункі, пасады іх навіны). Таксама мы знаёмыя з іншымі бібліятэкамі, але ў нас няма шчыльнага супрацоўніцтва. Вось, хіба што, з «Вольнай Думкай» на кароткай назе.

Які вы бачыце актуальны накірунак для развіцця такіх нізавых бібліятэк, як ваша, на постсавецкай прасторы?

Нам трэба трымаць адзін аднаго ў курсе пра сітуацыю кожнай бібліятэкі, дзяліцца карыснымі кантактамі. Нам гэта асабліва дапамагло на першым часе, калі ўсе сталі адразу паведамляць, дзе браць добрыя кнігі. Менавіта так трэба падтрымліваць новыя ініцыятывы. Стварэнне новых бібліятэкаў залежыць ад людзей на месцах, але існуючыя праекты павінны быць адкрытыя да новых праектаў. Адчуванне "бібліятэкар-юніці" вельмі важнае.

Библиотека "Вольный Север" находится по адресу г. Мурманск, Кольский пр-т, 110А, оф. 3-31. Режим работы: каждое воскресенье с 13:00 до 16:00. В каталоге около 400 позиций. В основном книги и журналы книги анархической, антиглобалистской, экологической, феминистской направленности.

_______________________
1  Фрышоп (ад анг. "Freeshop") - месца, куды можна прыносіць любыя рэчы і браць любыя рэчы бясплатна.

0 Каментары

Plain text

  • HTML тэгі не дазволены.
  • Адрэсы вэб-старонак і e-mail адрэсы пераўтворацца ў спасылкі аўтаматычна.
  • Радкі ды абзацы пераносяцца аўтаматычна.
Fill in the blank.